Y.T.No:401/5/2026) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85’inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete’de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.
BANKA VE SİGORTA İŞLEMLERİ VERGİSİ İLE ÖZEL İLETİŞİM HİZMETLERİ VERGİSİ YÜKÜMLÜLERİNİN GEÇİCİ VERGİ YÜKÜMLÜSÜ OLARAK BELİRLENMESİNİ SAĞLAYAN YASA TASARISININ
GENEL GEREKÇESİ
Dünya genelinde yaşanan ekonomik sıkıntılar nedeniyle, sürecin etkilerinin azaltılması ve ihtiyaç duyulan gerekli tedbirlerin ivedi bir şekilde alınabilmesi adına kaynak sağlanması gerekmiştir. Banka ve Sigorta İşlemleri Vergisi İle Özel İletişim Hizmetleri Vergisi Yükümlülerinin, geçici vergi yükümlüsü olarak belirlenmeleri yöntemiyle içinde bulundukları döneme ait Kurumlar Vergisi ve Gelir Vergisi ödemelerinin öne alınması ve yaşanılan ve yaşanılması muhtemel ekonomik problemlerin etkilerinin azaltılarak Devlete kaynak sağlanması hedeflenmektedir.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1. Yasanın kısa ismi düzenlenmiştir.
Madde 2. Yasanın amaç başlığı altında Kurumlar Vergisi Yasası ve Gelir Vergisi Yasası kapsamında yer alan Banka ve Sigorta İşlemleri Vergisi İle Özel İletişim Hizmetleri Vergisi Yükümlülerinin geçici vergi yükümlüsü olarak belirlendiği düzenlenmiştir.
Madde 3. Yasanın kapsamı başlığı altında; bu Yasanın geçici vergi yükümlülüğü, geçici vergi dönemleri, verginin hesaplanması, mahsubu ve bu yükümlülüğe ilişkin usul ve esasları içerdiği düzenlenmiştir.
Madde 4. Bu Yasa uyarınca Banka ve Sigorta İşlemleri Vergisi Yasası ile Özel İletişim Hizmetleri Vergisi Yasası yükümlülerinin geçici vergi beyannamesi vermekle yükümlü olan gerçek veya tüzel kişiler olduğu düzenlenmiştir.
Madde 5. Bu Yasa kapsamında, geçici verginin beyan esasına dayandırıldığı ve içinde bulunduğu hesap döneminin üçer aylık dönemlerinin sonuçlarını içeren beyannameler ile verginin tarh edilmesi düzenlenmiştir.
270
Madde 6. Yasa kapsamında geçici vergi yükümlülerinin beyan verme zamanı ve geçici vergi beyannamesine eklenecek belgeler düzenlenmiştir.
Madde 7. Bu Yasa kapsamında geçici vergi yükümlülerinin, vergilendirme dönemi düzenlenmiştir.
Madde 8. Bu Yasa kapsamında, ödenecek vergiler için geçici vergi oranı düzenlenmiştir.
Madde 9. Bu Yasa kapsamında hesaplanacak vergilerin ödeme süresi düzenlenmiştir.
Madde 10. Yasa kapsamında Geçici vergi olarak kesilecek vergi miktarları mahsubu ve iadesine ilişkin koşulları düzenlenmiştir.
Madde 11. Bu Yasa kapsamında geçici vergi yükümlülerine uygulanacak Değerleme koşulları düzenlenmiştir.
Madde 12. Bu Yasa kapsamında geçici vergi yükümlülerine uygulanacak Amortisman uygulaması koşulları düzenlenmiştir.
Madde 13. Bu Yasa kapsamında geçici vergi yükümlülerine uygulanacak geçmiş yıl zararlarına ilişkin koşullar düzenlenmiştir.
Madde 14. Bu Yasa kapsamında geçici vergi yükümlülerine uygulanacak Yatırım indiriminin koşulları düzenlenmiştir.
Madde 15. Bu Yasa kapsamında geçici vergi yükümlüleri hakkında ihtiyaç olması halinde uygulanacak Re’sen ve ikmalen tarhiyatın koşulları düzenlenmiştir.
Madde 16. Bu Yasa kapsamında, ödenme süresine uymayanlar hakkında Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Yasa kurallarının uygulanacağı düzenlenmiştir.
Madde 17. Bu Yasada açıklık olmayan hallerde Vergi Usul Yasası, Kurumlar Vergisi Yasası, Gelir Vergisi Yasası ile Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Yasası kuralları geçerli olacağı düzenlenmiştir.
Madde 18. Yasanın, yürütme yetkisi düzenlenmiştir.
Madde 19. Yasanın, yürürlüğe giriş tarihi düzenlenmiştir.
271
BANKA VE SIGORTA İŞLEMLERİ VERGİSİ İLE ÖZEL İLETİŞİM HİZMETLERİ VERGİSİ YÜKÜMLÜLERİNİN GEÇİCİ VERGİ YÜKÜMLÜSÜ OLARAK BELİRLENMESİNİ SAĞLAYAN YASA TASARISI
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:
Kısa İsim
- Bu Yasa, Banka ve Sigorta İşlemleri Vergisi İle Özel İletişim Hizmetleri Vergisi Yükümlülerinin Geçici Vergi Yükümlüsü Olarak Belirlenmesini Sağlayan Yasa olarak isimlendirilir.
Amaç 41/1976 24/1977 62/1977 11/1980 35/1983 36/1987 70/1993 38/2003 10/2004 16/2007 18/2013 37/2014 15/2019 24/1982 11/1985 67/1987 16/1989 20/1990 22/1991 14/1992 20/1992 69/1993 21/1995 1/1997 4/1998 16/1998 3/1999 14/2001 41/2002 58/2003 73/2003 13/2005 34/2005 56/2006 15/2007 53/2007 67/2007 3/2010 39/2010 45/2010 33/2011 53/2011 50/2014 14/2019 34/2024 31/2025
- Bu Yasanın amacı, Kurumlar Vergisi Yasası ve Gelir Vergisi Yasası kapsamında yer alan Banka ve Sigorta İşlemleri Vergisi ile Özel İletişim Hizmetleri Vergisi Yükümlülerinin geçici vergi yükümlüsü olarak belirlenmesidir.
272
Kapsam
- Bu Yasa, geçici vergi yükümlülüğünde yükümlü addedilecek gerçek veya tüzel kişileri, ilgili vergilendirme dönemlerini, vergilendirilecek kazancın tespitini, geçici verginin hesaplanmasını, mahsubunu, beyanname ve ödenmesine ilişkin usul ve esasları ile bunlara ilişkin kuralları kapsar.
Geçici Vergi Yükümlüsü
21/1992 5/1998 72/2007 47/2008
62/2007
41/1976 24/1977 62/1977 11/1980 35/1983 36/1987 70/1993 38/2003 10/2004 16/2007 18/2013 37/2014 15/2019
24/1982 11/1985 67/1987 16/1989 20/1990 22/1991 14/1992 20/1992 69/1993 21/1995 1/1997 4/1998 16/1998 3/1999 14/2001 41/2002 58/2003 73/2003 13/2005 34/2005 56/2006 15/2007 53/2007 67/2007 3/2010 39/2010 45/2010 33/2011 53/2011 50/2014 14/2019 34/2024 31/2025
Geçici Vergi Yükümlüsü, Banka ve Sigorta İşlemleri Vergisi Yasası ile Özel İletişim Hizmetleri Vergisi Yasası yükümlülüğünde, Kurumlar Vergisi Yasası kapsamında veya Gelir Vergisi Yasası kapsamında beyanname verme yükümlülükleri saklı kalmak koşulu ile içinde bulundukları hesap dönemine ait kazançlarına ilişkin geçici vergi beyannamesi vermekle yükümlü olan gerçek veya tüzel kişilerdir.
273
Geçici Vergide 5. Beyan Esası
41/1976 24/1977 62/1977 11/1980 35/1983 36/1987 70/1993 38/2003 10/2004 16/2007 18/2013 37/2014 15/2019
24/1982 11/1985 67/1987 16/1989 20/1990 22/1991 14/1992 20/1992 69/1993 21/1995 1/1997 4/1998 16/1998 3/1999 14/2001 41/2002 58/2003 73/2003 13/2005 34/2005 56/2006 15/2007 53/2007 67/2007 3/2010 39/2010 45/2010 33/2011 53/2011 50/2014 14/2019 34/2024 31/2025
Geçici Vergi Yükümlülerinin Beyan Verme Zamanı Ve Geçici Vergi Beyannamesine Eklenecek Belgeler
Kurumlar Vergisi Yasası ve Gelir Vergisi Yasası'nın kuralları saklı kalmak koşulu ile geçici vergi, yükümlünün veya vergi sorumlusunun beyanı üzerinden tarih olunur. Beyanname, ilgili bulunduğu hesap döneminin üçer aylık dönemlerinin sonuçlarını içerir.
(1) Geçici Vergi Yükümlüleri, bu Yasanın yürürlüğe girdiği takvim yılının başından itibaren üçer aylık dönemi takip eden ikinci ayın yirmisine kadar Geçici Vergi Beyannamesi verirler. Ancak kendilerine özel hesap dönemi tayin edilen Geçici Vergi Yükümlüleri, özel hesap dönemlerinin başlangıç tarihinden itibaren her üç aylık dönemleri takip eden ikinci ayın yirmisine kadar beyanname verirler.
(2) Bilanço esasında defter tutan yükümlüler, geçici verginin ilgili olduğu dönem sonu itibariyle
274
hazırladıkları gelir tablosunu, Geçici Vergi Beyannamesine eklerler.
Geçici Vergi Vergilendirme Dönemi
(3) İşletme defteri tutan yükümlüler, beyannamelerinin ilgili olduğu dönemin son günü itibariyle hazırladıkları işletme hesabı özetini Geçici Vergi Beyannamesine eklerler.
- Geçici Vergide vergilendirme dönemi, içinde bulunulan hesap döneminin üçer aylık dönemleridir.
(1) Hesap dönemi takvim yılı olan yükümlüler için geçici vergi dönemleri;
Birinci dönem: Ocak – Şubat – Mart İkinci dönem: Nisan – Mayıs – haziran Üçüncü dönem: Temmuz – Ağustos-Eylül Dördüncü dönem: Ekim – Kasım – Aralık
olmak üzere dört dönemdir.
(2) Kendilerine özel hesap dönemi tayin edilen yükümlüler için geçici vergi dönemleri, özel hesap döneminin başlangıç tarihinden itibaren takvim sırasıyla belirlenen üçer aylık dönemlerdir.
(3) İşe başlama, işi bırakma veya hesap döneminin değişmesi gibi sebeplerle vergilendirme dönemleri üç aydan kısa olanlar;
(A) İşe başlamada, işe başlanılan tarihin içinde bulunduğu dönemin sonuna kadar olan süre ayrı bir vergilendirme dönemi sayılır.
(B) İşi bırakma veya tasfiye hallerinde işin bırakıldığı veya tasfiyeye girildiği tarihe kadar olan süre ayrı bir vergilendirme dönemi sayılır.
(i) İşi bırakan geçici vergi yükümlüleri, işin bırakıldığı tarihi içeren dönemden sonraki dönemler için Geçici Vergi Beyannamesi vermezler.
(ii) Tasfiyeye giren geçici vergi yükümlüleri de tasfiyeye girdikleri tarihi içeren dönemden tasfiye döneminin bitimine kadar Geçici Vergi Beyannamesi vermezler.
(C) Hesap döneminin değişmesi halinde, yeni hesap döneminin başladığı tarihe kadar olan süre, ayrı bir vergilendirme dönemi sayılır.
(4) Üç aylık geçici vergi dönemlerinde beyan edilecek safi kazanç üzerinden geçici vergi miktarları hesaplanırken birinci dönem üç, ikinci dönem altı, üçüncü dönem dokuz ve dördüncü dönem on iki aylık mali tablolar esas alınır.
Geçici Vergi Oranı 24/1982 11/1985 67/1987 16/1989
- Geçici vergi, Gelir Vergisi Yasası ve Kurumlar Vergisi Yasası kuralları uyarınca saptanan safi kazanç üzerinden (Yabancı kurumlar dahil) %15 (Yüzde on beş) oranında hesaplanır. Hesaplanan vergilerde lira veya döviz cinsinden olan para birimlerinde kesirler dikkate alınmaz.
275
20/1990 22/1991 14/1992 20/1992 69/1993 21/1995 1/1997 4/1998 16/1998 3/1999 14/2001 41/2002 58/2003 73/2003 13/2005 34/2005 56/2006 15/2007 53/2007 67/2007 3/2010 39/2010 45/2010 33/2011 53/2011 50/2014 14/2019 34/2024 31/2025
41/1976 24/1977 62/1977 11/1980 35/1983 36/1987 70/1993 38/2003 10/2004 16/2007 18/2013 37/2014 15/2019
Geçici Verginin 9. Ödeme Zamanı
Geçici Vergide 10. Kesilen Vergilerin Mahsubu ve İadesi 41/1976 24/1977 62/1977 11/1980 35/1983 36/1987 70/1993 38/2003 10/2004 16/2007 18/2013
Geçici vergi, bu Yasanın 6’ıncı maddesinde düzenlenen beyanname verme süresinin içinde bulunduğu ayın en geç sonuna kadar ödenir.
(1) Geçici Vergi Yükümlülerinin ilgili hesap döneminin üçer aylık dönemlerine ilişkin olarak bu Yasa kurallarınca ödemiş oldukları vergi miktarı, bir sonraki üç aylık döneme ait verilen beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilir.
Ancak mahsup işleminin yapılabilmesi için, üçer aylık dönemler halinde tahakkuk ettirilmiş verginin mutlak surette ödenmiş olması koşuldur.
(2) Mahsup edilen verginin, ilgili olduğu döneme ilişkin olarak verilen beyanname üzerinden hesaplanan vergiden fazla olması halinde, mahsup edilemeyen tutar; aynı mali takvim yıl içerisindeki bir sonraki geçici vergi döneminden mahsup edilir.
276
37/2014 15/2019
24/1982 11/1985 67/1987 16/1989 20/1990 22/1991 14/1992 20/1992 69/1993 21/1995 1/1997 4/1998 16/1998 3/1999 14/2001 41/2002 58/2003 73/2003 13/2005 34/2005 56/2006 15/2007 53/2007 67/2007 3/2010 39/2010 45/2010 33/2011 53/2011 50/2014 14/2019 34/2024 31/2025
Değerleme 27/1977 13/1980 24/2015 50/2017
Amortisman Uygulaması
(3) Yıllık beyanname üzerinden hesaplanan vergiden ilgili hesap döneminin üçer aylık dönemlerine ilişkin olarak ödenen toplam geçici vergi miktarı mahsup edilir. Üçer aylık dönemler itibariyle tahakkuk ettirilmiş fakat mahsuptan önce ödeme yapılmamış geçici verginin, Kurumlar Vergisi Yasası veya Gelir Vergisi Yasası uyarınca ilgili hesap dönemine ait yıllık beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilmesi mümkün değildir.
(4) Üçer aylık vergilendirilme dönemleri itibariyle ödenen geçici vergilerin yıllık beyanname uyarınca ödenmesi gereken vergi miktarından fazla olması halinde mahsup edilemeyen ödenmiş vergi miktarı yıllık beyanname verme süresinin ait olduğu yıl içerisinde yazılı olarak Gelir ve Vergi Dairesi’ne başvurulması koşuluyla iade edilir.
- (1) Değerleme işlemleri geçici vergi döneminin kapandığı tarih itibariyle Vergi Usul Yasası kuralları uygulanarak dikkate alınır.
(2) Şüpheli hale gelen alacaklar için değerleme günü itibariyle Vergi Usul Yasası kurallarınca karşılık şartları kontrol edilerek, şartların gerçekleşmesi halinde karşılık ayrılabilir. Şüpheli hale gelen alacağın içinde bulunduğu hesap dönemini dikkate almaksızın, geçici vergi dönemlerinden herhangi birinde karşılık ayırmak mümkündür.
(1) Geçici vergi yükümlüleri, yıllık olarak hesaplayacakları amortisman tutarının ilgili döneme isabet eden kısmını geçici vergiye ilişkin kazançlarının tespitinde dikkate alırlar. Yıl içinde iktisap edilen amortismana tabi ekonomik kıymetler için yıllık olarak ayrılabilecek amortisman tutarından, üçer aylık döneme isabet eden kısmı dikkate alınır.
(2) Amortisman uygulamasında yıllık olarak seçilen usul ve oranın geçici vergi dönemlerinde değiştirilmesinde mümkün değildir. Aynı şekilde, yükümlüler ilk defa aktif aldıkları kıymetler için geçici vergi açısından seçtikleri
277
amortisman usul ve oranını yıllık olarak da uygulamak zorundadırlar.
Geçmiş Yıl Zararları
Yatırım İndirimi 24/1982 11/1985 67/1987 16/1989 20/1990 22/1991 14/1992 20/1992 69/1993 21/1995 1/1997 4/1998 16/1998 3/1999 14/2001 41/2002 58/2003 73/2003 13/2005 34/2005 56/2006 15/2007 53/2007 67/2007 3/2010 39/2010 45/2010 33/2011 53/2011 50/2014 14/2019 34/2024 31/2025
Re’sen ve İkmalen Tarhiyat 27/1977 13/1980 24/2015 50/2017
Zamanında Ödenmeyen Vergiler 48/1977 28/1985 31/1988 31/1991 23/1997 54/1999 35/2005 59/2010 13/2017
-
Geçici vergi hesaplamasında; indirimi mümkün olan geçmiş yıl zararlarının üçer aylık dönemlere isabet eden kısmı dikkate alınır.
-
Yatırım indirimi, Gelir Vergisi Yasası kurallarına bağlı kalmak koşuluyla, indirim hakkının kazanıldığı geçici vergi döneminde bir defada indirim konusu yapılır.
-
Geçici verginin beyan edilmemesi veya beyan edilmiş olmasına rağmen eksik beyan edilmesi halinde, Vergi Usul Yasası kuralları uyarınca Re’sen veya ikmalen tarhiyat işlemi yapılır.
-
Bu Yasa kapsamında ödenmesi gereken ve saptanan süreler içinde ödenmeyen vergi ve gecikme zamları Kamu Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Yasa kurallarına göre tahsil edilir.
278
Yasada 17. Bu Yasada açıklık olmayan hallerde Vergi Usul Yasası, Düzenlenmemiş Kurumlar Vergisi Yasası, Gelir Vergisi Yasası ile Kamu Kurallarının Tahsili Usulü Hakkında Yasa kuralları geçerlidir. Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Yasa kuralları geçerlidir.
Yasada Düzenlenmemiş Kurallar 27/1977 13/1980 24/2015 50/2017
41/1976 24/1977 62/1977 11/1980 35/1983 36/1987 70/1993 38/2003 10/2004 16/2007 18/2013 37/2014 15/2019
24/1982 11/1985 67/1987 16/1989 20/1990 22/1991 14/1992 20/1992 69/1993 21/1995 1/1997 4/1998 16/1998 3/1999 14/2001 41/2002 58/2003 73/2003 13/2005 34/2005 56/2006 15/2007 53/2007 67/2007 3/2010 39/2010 45/2010 33/2011 53/2011 50/2014 14/2019 34/2024 31/2025
48/1977 28/1985 31/1988 31/1991 23/1997 54/1999 35/2005 59/2010 13/2017
Yürütme Yetkisi Yürürlüğe Giriş
- Bu Yasayı, Maliye İşleriyle Görevli Bakanlık yürütür.
- Bu Yasa, Resmi Gazete 'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
279
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi Başkanı, Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) (Değişiklik) Yasa Tasarısını (