GELİR VERGİSİ (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI (Y.T.NO:144/3/2020)

Y.T.No:144/3/2020} Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85'inci maddesi gereğince Resmi Gazete'de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğruya Yasa Tasarısının içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Tasarının Resmi Gazete'de yayımlanmasını izleyen yirmi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur. 78 GE LİR VERGİSİ (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI

GENEL GEREKÇE

Değişen gunumuz ekonomik koşulları uyarınca kayıt dışılığın önlenmesi, vergi yükümlülerinin yatırım alanlarının ve yatırım ortamının büyütülüp genişletilmesi, yükümlülerin mali açıdan rahatlatılarak mali yapılarının güçlendirilmesi ve verginin tabana yayılması amacıyla Gelir Vergisi Yasasında değişiklik yapılması ihtiyacı

doğmuştur.

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1. Tasarının kısa ismi düzenlenmiştir. Madde 2. Tasarının 2'nci maddesinde, taşınmaz malların elden çıkarılması ile elde edilen kazançların vergilendirilmesinde miras yolu ile elde edilen taşınmazların iktisap tarihinden başlayarak 3 yıl içinde elden çıkarılması durumunda kazanç aranmayacağı düzenlenmektedir.

ı Ocak 1982 tarihinden sonra elden çıkarılan taşınmazlarda bir defaya mahsus muafiyet verilmesinde asgari ücret sınırlaması getirilmesi, yabancıların, KKTC vatandaşlarını korumak amacıyla muafiyet kapsamı dışında tutulması, elden çıkarma ve satış deyimine miras yolu ile devrin eklenmesi, taşınmaz mal alım satımı ve parselasyonu ile uğraşanlarda 3 takvim yılı içinde taşınmaz mal elden çıkarmayan gerçek kişilerin statülerinin değişmesinde, kurumlar vergisi olmayan kurumlarında eklenmesi ve dernekler ve bunun gibi kurumların önünün açılması amaçlanmıştır

Yine şirket hisselerinin devrinde elde edilen kazançlardan şirket hisselerinin 5 yıl elde tutulduktan sonra satılması koşuluyla kazanç aranmayıp vergilendirilmeyeceği ve bu yolla yatırım olanaklarının artırılması, Bahse Tutuşma Evleri, Kumarhaneler ve Kumarı Önleme Yasası ibaresinin Şans Oyunları Yasası olarak

değiştirilmesi düzenlenmiştir.

Madde 3. Tasarının 3'üncü maddesinde,muafıyetler kapsamında yer alan Madde 4. taşınmaz mal gelirlerinin vergilendirilmesinde uygulanan safı kazancın yüzde otuz oranındaki muafiyetin yüzde yirmiye indirilmesi

düzenlenmiştir.

Tasarının 4'üncü maddesinde, motor gücü 1600cc ve altında olan özel salon tipi araçların bakım, onarım ve diğer kullanım giderlerinin indirilebilecek giderler kapsamına alınması ve hayat sigortası için yatırılan primlerin safı kazançtan indiriminde eşler için ödenen primlerin indirilebilen giderler kapsamı dışına alınması, emeklilik sigortası için yatırılan primlerin indirilebilen giderler kapsamına

alınması hedeflenmiştir

Safı kazancın saptanmasında uygulanacak yatırım indiriminin sadece sanayi ve sağlık sektörleri ile sınırlandırılması, yatırım 79

miktarının yıllık asgari ücretin 20 katı olan sınırlandırmanın kaldırılması, yatırım indirimine konu aktif değerlerin 3 yıl içinde satılması halinde yatırım indiriminin, ceza ibaresi kaldırılarak yatırım indirimi toplamının %50'si ile birlikte geri alınacağı düzenlenmiş ve bakanlar Kurulu'na içinde bulunulan ekonomik koşullar doğrultusunda yatırım indiriminden yararlanacak işletmelerin kapsamını daraltıp genişletme yetkisinin verilmesi Yasaya eklenmiştir.

Bunun yanında işletmelere istihdam etmiş oldukları KKTC vatandaşları için yıllık toplam brüt ücretin şartlara uyulması koşuluyla %5'ini safı kazançtan gider olarak indirme olanağının sağlanması

düzenlenmiştir.

Madde 5. Tasarının S'inci maddesinde, emeklilik geliri elde edenlerin bu Madde 6. gelirinin aylık toplamının aylık asgari ücret ve üzerinde olması ve

başka herhangi bir gelir elde etmeleri halinde kişisel indirim ve çocuk

indiriminden yararlanamayacağının Yasaya eklenmesi

düzenlenmektedir.

Tasarının 6'ncı maddesinde, daha çok emek ve mesleki bilgi ve beceriye dayanan işlerden elde ettikleri kazançlardan yapılan kesinti oranın %20'den %10'a indirilmesi ve bu uygulamanın sadece yabancılar değil KKTC vatandaşlarına uygulanması düzenlenmiştir.

İnşaat, onarım ve montaj işlerinde yabancılara uygulanan %10 oranındaki vergi kesintisinin %5'e indirilmesi ve hem yabancılar hem de KKTC vatandaşlarına yapılan ödemelere uygulanması

düzenlenmiştir.

İhale kazanan yabancıların sağladıkları mallara uygulanan vergi kesintisinin elde ettikleri hizmetler karşılığı yaptıkları ödemelere de uygulanması getirildi. Yabancılara, kurumlar dahil, telif ve patent haklarının, sinema filmlerinin satışı veya kiralanması, formülün, alamet-i farikanın, bilgi ve yöntemin veya mal kullanılması veya kullanılma imtiyazı karşılığı veya taşınır mal kira bedeli karşılığı ödedikleri miktarlardan veya hakediş bedellerinden yabancılara uygulanan %10 vergi kesintisinin KKTC vatandaşlarına yapılan ödemelere de uygulanması

amaçlanmıştır.

İşletmelerin ithal anında kişisel eşya ve işletmelerinde kullanacakları demirbaşlara vergi kesintisi yapılmaması uygulamasına motorlu araçların, makine ve teçhizatlarında eklenmesi

düzenlenmektedir. Kumarhanelerin ve Bet Ofislerin ödedikleri masa ve makine başı

vergilerin dolardan Avroya dönüştürülmesi, kumarhanenin brüt gelirinin %5'i oranında vergi ödemesi düzenlemesi getirilerek bu miktarın oyun masası ve makinelerden hesaplanan vergiden az olması halinde makine ve masalardan elde edilen verginin ödeneceği

düzenlenmiştir.

Kumarhane ve Bet Ofisi alanında faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilerin bu faaliyetlerden elde ettikleri gelirler için ayrı hesap 80

tutma zorunluluğu getirilmesi ve bu vergilerin kesin vergi olduğu ve iadesi ile başka vergilere mahsubunun yapılamayacağı

düzenlenmiştir.

Kira gelirlerinin yürürlükteki aylık asgari ücret muafiyetinin yılın başındaki asgari ücret miktarı kadar olması düzenlenmiştir.

Kira geliri elde eden yükümlülere başka geliri olması halinde muafiyet verilmez kuralına emeklilik geliri elde edenlere de muafiyet uygulanmaması ve muafiyet alan kişilere uygulanan kişisel indirim miktarının yılın başındaki aylık asgari ücret miktarı kadar uygulanması yeniden düzenlenmiştir.

Madde 7. Tasarının 7'nci maddesinde, Kurumların dağıtılmayan kurum kazancı üzerinden ödemeleri gereken vergi kesintisinin kaldırılması bu yolla dağıtılmayan kurum kazancından vergi alınmayarak dağıtılan kar payının da beyan edilmesinin sağlanması düzenlenmiştir.

Madde 8. Tasarının B'inci maddesinde, Götürü usulde vergilendirilen yükümlülerin başvuru süreleri değiştirilerek vergilendirme döneminin üçüncü ayının sonuna kadar başvurma hakkı verilmesi ayrıca başvuru zamanının tüzük ile değiştirilebilmesi hususunda Bakanlar Kurulunun yetkilendirilmesi düzenlenmiştir.

Madde 9. Tasarının 9'uncu maddesinde, götürü usulde vergilendirilen yükümlülerin Gelir ve Vergi Dairesi'ne başvurmaları ve uygun bulunmaları halinde bu kapsama alınmaları kuralı düzenlenmektedir.

Madde 10. Tasarının 10'uncu maddesinde, esas yasanın 32'nci fıkralarında yapılan değişikliğe paralel olarak yapılan atıfların düzeltilmesi gerektiğinden 52'nci madde de ilgili değişikliğin yapılması

düzenlenmiştir.

Madde 11. Yasanın yürürlüğe giriş tarihini düzenlemektedir. 81

GELİR VERGİSİ (DEĞİŞİKLİK) YASA TASARISI

Kısa İsim 1. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

24/1982 Bu Yasa, Gelir Vergisi (Değişiklik) Yasası olarak isimlendirilir ve aşağıda "Esas Yasa" olarak anılan Gelir Vergisi Yasası ile birlikte okunur. 11 / 1985

67/1987

16/ 1989

20/ 1990

22/ 1991

14/ 1992

20/1992

69/ 1993

21 / 1995

1/ 1997

4/ 1998

16/ 1998

3/1999

14/2001

41 /2002

58/2003

73/2003

13/2005

34/2005

56/2006

15 /2007

53/2007

67/ 200 7

3/2010

39/2010

45/2010

33 /2011

53/2011

50/2014

14/2019

Esas Yasanın 2. (1) Esas Yasa, 4' üncü maddesinin (l)'inci fıkrasının (f) bendi 4' üncü Maddesinin kaldırılmak ve aşağıdaki yeni (f) bendi konmak suretiyle

Değiştirilmesi değiştirilir:

" (f) Taşınmaz Mal Satış Kazançları

(i) İktisap şekline bakılmaksızın elde edilen her türlü taşınmaz malların herhangi bir şekilde satılmaları takas veya hibe edilmeleri veya kamulaştırılmaları veya başka bir şekilde elden çıkarılmaları halinde, elde edilen kazançlar taşınmaz mal satış

kazançlarıdır.

Ancak, taşınmaz malın onaylanmış ve tüzel kişilik kazanmış bir vakfa vakfedilmesi; miras yolu ile elde edilen taşınmazın 3 (üç) yıl içerisinde elden çıkarılması ; kişinin eşine veya çocuklarına hibe yoluyla devretmesi; taşınmaz mal alım ve satımı ile uğraşan gerçek veya tüzel kişiler ile Kuzey Kıbrıs 82

Türk Cumhuriyetinde yerleşik olup olmadıklarına bakılmaksızın yabancılar hariç, 1 Ocak 1982 tarihinden sonra bir defaya mahsus olmak üzere bedeli yürürlükte olan aylık asgari ücretin yıllık toplamının 30 (otuz) katını aşmayan kısmı kadar bir ev (bir dönüme kadar alam ile birlikte) ve bedeli yürürlükte olan aylık asgari ücretin yıllık toplamının 30 (otuz) katını aşmayan kısmı kadar bir arsa veya arsa yerine bir dönüm tarla veya bir ev ve bir arsa yerine bedeli yürürlükte olan aylık asgari ücretin yıllık toplamının 30 (otuz) katını aşmayan kısmı kadar en fazla 300 rn2 (üç yüz metre kare)'lik bir işyerinin elden çıkarılması; gerçek ve tüzel kişilerin kendi adlarına kayıtlı taşınmaz mallarını Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde kayıtlı herhangi bir şirkete hisse karşılığı (taşınmazın rayiç değerinde hisse karşılığı) sermaye olarak devretmeleri halinde kazanç aranmaz. Bu Yasa amaçları bakımından elden çıkarma veya satış deyimi, her türlü satış, takas, kamulaştırma veya hibe yoluyla Tapu ve Kadastro Dairesi tarafından yapılan mülkiyet devir işlemini anlatır.

(ii) Bu Yasanın 6'ncı maddesinin (12)'nci fıkrası kuralları saklı kalmak koşuluyla, taşınmaz mal alım ve satımı veya parselasyonu veya inşası ve satışı ile uğraşan gerçek veya tüzel kişiler dışındaki kişilerin taşınmaz mal satış kazançları, bu Ya.sa amaçları bakımından aşağıdaki (S)'inci fıkrada öngörülen esas ve kıstaslarda hesaplanır.

(iii) Taşınmaz mal alım satımı veya parselasyonu veya inşası ile uğraşan gerçek ve tüzel kişilerin taşınmaz mal kazançları, bu Yasa amaçları bakımından aşağıdaki (S)'inci fıkrada öngörülen esas ve kıstaslarda hesaplanır. Bu Yasa amaçları bakımından "taşınmaz mal alım satımı veya parselasyonu veya inşası ile uğraşan" deyimi, kurumlar vergisi yükümlüsü ile bu tür faaliyetleri meslek haline getirmiş gerçek kişiler ve bir takvim yılı içinde üç adet taşınmaz maldan veya 3 (üç) takvim yılı içinde beş adet taşınmaz maldan fazla taşınmaz malı elden çıkarmış gerçek kişiler ile kurumlar vergisi yükümlüsü olmayan tüzel kişilerin, vergi yükümlülüğü statüsünü

anlatır.

Bu bent amaçları bakımından, her hisse satışı bir adet taşınmaz mal satışı olarak değerlendirilir. Bir tek koçanda gösterilen ve parselasyon ve inşaat işlemleri nedeniyle ayrı ayrı koçanla ifade 83

edilebilecek taşınmaz malların bir bütün halinde satılması durumunda, ayrı ayrı koçanla tespit edilebilen ve müstakil taşınmaz mal niteliğindeki her taşınmaz mal bir adet satış olarak

değerlendirilir.

Ancak, taşınmaz mal satış değerinin, satışın gerçekleştiği tarihteki aylık asgari ücretin 40 (kırk) katından az olması veya miras veya hibe yoluyla elde edilen taşınmazın devrolunması, herhangi bir mahkeme kararı sonucunda zorunlu olarak satılması ve kamulaştırılmaları halinde bu bentte belirtilen ve yükümlünün vergilendirme statüsünü belirleyen taşınmaz mal satışından

sayılmaz.

Bu kapsamda değerlendirilen gerçek kişiler ile kurumlar vergisi yükümlüsü olmayan tüzel kişiler bu kapsama alındıkları takvim yılını takip eden 3 (üç) takvim yılı içinde taşınmaz malı elden çıkarmamaları ve bu tür mesleki faaliyetlerde bulunmamaları halinde bu kapsamda çıkarılırlar. Taşınmaz mal alım-satımı veya parselasyonu veya inşası ile uğraşan gerçek kişilerin, eşine ve çocuklarına taşınmaz mal hibe etmeleri halinde, hibe edilen taşınmaz malların, hibe edildikleri tarihten itibaren 3 (üç) yıl içerisinde satılmaları durumunda yukarıdaki kurala bakılmaksızın hibe edilen taşınmaz malı satan gerçek kişiler, bu taşınmaz mallar için hibe edenle aynı yükümlü statüsünde değerlendirilir."

(2) Esas Yasa, 4'üncü maddesinin (l)'inci fıkrasının (h) bendinin

(viii) alt bendi kaldırılmak ve yerine yeni (viii) alt bendi konmak

suretiyle değiştirilir:

"(viii) Her türlü ihtira beratı, patent, telif, imtiyaz, ticari unvan,

işletme, alameti farika ve sair hakların veya ortaklık

haklarının veya şirket hisselerinin veya faaliyeti

durdurulan işletınenin satışından veya herhangi bir

şekilde devredilmesinden elde edilen kazançlar.

Ancak, şirket hisselerinin devrinde elde edilen

kazançlardan, şirket hisselerini 5 yıldan fazla elinde

tutan gerçek ve tüzel kişilerin bu hisseleri devretmeleri

halinde kazanç aranmaz. "

(3) Esas Yasa, 4'üncü maddesi (l)'inci fıkrasının (h) bendinin (xii)

ve (xiii) alt bentleri kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (xii) ve

(xiii) alt bentleri konmak suretiyle değiştirilir:

31/2009 "(xii) Şans Oyunları Yasası uyarınca, Devletten şans ve talih 57/2011 1/2012 oyunları faaliyetinde bulunmak için şans oyunu salonu 38/2015 izni veya ruhsatı alan gerçek veya tüzel kişilerin elde 84

67/1999 (xiii) ettikleri kazançlar. 40/2004 Beden Eğitimi ve Spor Yasası kapsamında, müşterek 12/2011 bahis oyunu oynatan gerçek veya tüzel kişilerin bu faaliyetleri uyarınca verdikleri hizmetler karşılığı elde Esas Yasanın 3. (1) ettikleri kazançlar. 6'ncı Bu madde amaçları bakımından "Müşterek Bahis" deyimi; "Yurt içinde ve yurt dışında oynatılan futbol Maddesinin bahisleri, at ve köpek yarışları ile benzeri şans

Değiştirilmesi oyunlarını" anlatır."

(2) Esas Yasa, 6'ncı maddesinin (12)'nci fıkrası kaldırılmak ve Esas Yasanın 4. (1) yerine aşağıdaki yeni (12)'nci fıkra konmak suretiyle değiştirilir: 7'nci Maddesinin "(12) Bu Yasanın 4'üncü maddesinin (l)'inci fıkrasının (f) bendi kuralları uyarınca saptanan safi kazancın Değiştirilmesi vergilendirilmesinde, taşınmaz malın elden çıkarılması halinde, bu husustaki safi kazancın yüzde yirmisi.

Bu muafiyet oranı, her yılın Ocak ayı içinde, yüzde ellisini aşmamak koşuluyla, Bakanlar Kurulu kararıyla yükseltilebilir. Ancak, taşınmaz mal alımı ve satımı veya parselasyonu veya inşası ve satımı ile uğraşanların kazançlarına bu