HUKUK MUHAKEMELERİ USULÜ(DEĞİŞİKLİK) YASA ÖNERİSİ Y.Ö.NO:36/3/2020

Y.Ö.No:36/3/2020) Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğünün 85'inci maddesi gereğince Resmi Gazete'de yayımlamak suretiyle halkın bilgisine sunar, gerçek ve tüzel kişilerin, doğrudan doğıuya Yasa Önerisinin içeriği ile ilgili olmak koşuluyla, görüş ve önerilerini, Önerinin Resmi Gazete' de yayımlanmasını izleyen yedi gün içinde Meclis Başkanlığına yazılı olarak sunabileceklerini duyurur.

(241) 242

HUKUK MUHAKEMELERİ USULÜ (DEĞİŞİKLİK) YASA ÖNERİSİ

GENEL GEREKÇE

37/2019 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasası ile değişikliğe uğrayan mezkur Yasanın 17A, 19, 21, 21A, 56, 75A, 91A Maddeleri ve Geçici 3. Maddesi; Anayasanın yurttaşlara tanıdığı hak ve özgürlükler, eşitlik ilkesi, özel hayatın gizliliği ve borçlu yurttaşın bakmakla mükellef olduğu ailesi ile birlikte yaşamını insan onuruna yaraşır asgari koşullarda sürdürmek için ihtiyaç duyduğu para miktarı dikkate alınarak Hukuk Muhakemeleri Usulü

Yasası'nda değişiklik yapılması ihtiyacı öoğmuştur.

MADDE GEREKÇELERİ

Madde ı. Önerinin kısa ismi düzenlenmiştir.

Madde 2. Önerinin 2'nci maddesinde; Şirketin borçlu olduğu hallerde Şirket Hisselerinin haczedilmesi ile borçlunun şirket hissedarı olması halinde hisselerinin haczedilmesi arasındaki farklılıkları ortaya koymak, satılacak hisse bedellerinin Mahkemece belirlenmesi gerekliliği karşısında Yasanın 17A maddesi kaldırılarak yerine yeni 17A maddesi yeniden düzenlenmiştir;

Madde 3. Önerinin 3'üncü maddesinde, Hükümlü borçlunun bakmakla mükellef olduğu ailesi ile birlikte yaşamını insan onuruna yaraşır asgari koşullarda sürdürebilmesi için ihtiyaç duyulan ve haczedilemeyecek taşınır m(llların değerinin 5 (beş) asgari ücretten 7 (yedi) asgari ücrete çıkarılması gerekliliği, hükümlü borçlunun ailesi ikbirlikte yaşamını insan onuruna yaraşır asgari koşullarda sürdürmek için ihtiyaç duyduğu asgari taşınır eşyaların belirlenmesi gerekliliği, özel kişi statüsündeki borçlunun herhangi bir şirketteki hisselerinin nominal değerlerinin Mahkemece belirlenmesi ve satışa çıkarılması halinde öncelikle diğer şirket hissedarlarının alımına sunulması, hissedarlar tarafından talep edilmediği hallerde açık arttırma usulüyle satılması düzenlemelerinin yapılabilmesi için Yasanın 19. Maddesi yeniden

düzenlenmiştir.

Madde 4. Hükümlü borçlunun tasarrufunda bulunan eşyaların aidiyeti

hususunun karara bağlanmasında "iddiayı yapan iddiasını ispatlar" prensibi

nedeni ile ve ispat külfetinin iddiayı yapan hükümlü alacaklıda olduğunun

belirtilmesi, haczedilemeyecek eşyalar konusundaki atıfta değişiklik yapılması

ihtiyacı nedeniyle Yasanın 21. · Maddesi kaldırılarak yerine yeniden

düzenlenen 21. Maddesi konulmuştur.

Madde 5. Yasanın 21.A Maddesinin 2. Fıkrasında yapılan atıf 21. Maddenin (3.) fıkrası olarak yeniden düzenlenmiş olduğundan keza 21. Maddenin 3. Fıkrasında atıfta bulunulan 3,4 ve 5. Fıkralarla ilgili atıflar kaldırılmış olduğundan Yasanın 21.A Maddesinin 21(2) ve (3). Fıkraları kaldırılarak yerine yeni 21. (2.) ve (3.) fıkralarının konulması amaçlanmıştır. 243

Madde 6. Hükümlerin tescilinin. yüıilrlük silresının belirsizliği ve 10 yıl olduğunun vurgulanması amacıyla Yasanın 56(1) Maddesinin kaldırılarak yerine yeni 56(1) Maddesinin konulması amaçlanmıştır. Tescil edilmiş hükmün tescil süresinin sona ermesi halinde yeniden tescil yapılabileceği hususundaki düzenlemenin ancak 1O yıl içerisinde mümkün olabileceği hususunun açıklığa kavuşması maksadıyla Yasanın 56(4) Maddesi kaldırılarak. yerine yeni 56(4) Maddesinin konulması amaçlanmıştır.

Madde 7. Borçluyla birlikte müşterek hesap sahibi 3. Kişilerin haklarının korunması, borçlunun ve bakmakla mükellef olduğu ailesinin insan onuruna yaraşır bir şekilde yaşaması için gereksinim duyduğu maaş ve/veya ödeneğinin korunması, aylık maaşlarını çekmediği için hesapta biriken ancak ayni nedenle

mevcut ihtiyaçlar için harcarunası bekletilen maaş kısımlannın korunması, borçlu ve 3. Şahısların banka hesaplarıyla ilgili özel hayatlarının gizliliğinin korunması amacıyla yapılan ilaveler nedeniyle Yasanın 75A maddesinin kaldırılarak yerine yeni 75A maddesinin konulması amaçlanmıştır.

Madde 8. Hükümlü borçlunun ve bakmakla mükellef olduğu aile bireylerinin insan onuruna yaraşır bir şekilde yaşam sürmelerine yetecek miktardaki maaş kısmının korunması amaçlanarak Yasanın 91A(3) fıkrası kaldırılarak yerine yeni 91A(3) fıkrası konulması amaçlanmıştır. Yine hükümlü borçlunun sosyal sigorta emekli maaşının haczedilmesinin önlenmesi için Yasanın 91A(6) fıkrasının kaldırılarak yerine yeni 91A(6) fıkrası konulması amaçlamnıştır.

Madde 9. Hükümlerin 10 yıllık tescil süresinin korunması ancak gerek zaman aşımı Yasası gerekse hakkaniyet ölçüleri içerisinde elde edilen hükümlerin sonsuz tescilini önlemek amacıyla Yasanın geçici 3. Maddesi kaldırılmak ve yerine geçici yeni 3. Madde konulmak amaçlanmıştır.

Madde 10. Yasanın yürürlüğe giriş tarihi düzenlenmiştir. 244

ffiJKUK MUHAKEMELERİ USlJLÜ (DEĞİŞİKLİK) YASA ÖNERİSİ

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Kısa İsim 1. Bu Yasa, Hukuk Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasası olarak Fasıl 6 isimlendirilir ve aşağıda "Esas Yasa" olarak anılan Hukuk Muhakemeleri Usulü Yasası ile birlikte okunur. 9/1971 23/1984 31/2003 86/2007 12/2014 37/2019

Esas Yasanın 2. Esas Yasa, 17 A maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 17 17 A A madde korunak suretiyle değiştirilir: Maddesinin "Haczedilen 17 A. (1) Hükümlü borcun ödenmesi ile ilgili Değiştirilmesi Taşınır Malların olarak bir taşınır satış müzekkeresi Satılması ısdar edildiğinde, Mahkeme; satış

müzekkeresinin icrası amacıyla,

icra memuru tarafından haczedilen

şirket hisseleri dahil taşınır malların

satılmasına ve satılan malın satın

alan adına kaydolmamasına, re'sen

veya başvuru üzerine herhangi bir

zamanda emir verebilir."

(2) Hükümlü borçlu gerçek kişi olması

halinde 19(4) madde kuralları

uygulanır.

(3) Hükümlü borçlu şirket hisselerinin

satılabilmesi ıçm hükmün

kesinleşmesinden sonra başvuru

üzerine mahkeme tarafından satışa

arz edilecek şirket hisselerinin

nominal değerleri tespit edilir.

Nominal değerler tespit edildikten

sonra hükümlü borcun ödenmesine

yetecek kadar hisse açık artırma

usulü ile satışa çıkarılır. Tüm

hisseler satılmayacaksa satılacak

hisseler, hissedarların hisse oranları

dikkate alınarak adil bir şekilde 245

satılır.

Esas Yasanın 3. Esas Yasa, 19'uncu maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 19'uncu 19'uncu madde konmak suretiyle değiştirilir: Maddesinin " Haczedilen 19. (1) Bir hükmün icrası amacıyla Değiştirilmesi

Taşınmaz haczedilen ve saptanmış satış

Malların bedelinin yürürlükteki aylık asgari

Satışına ücretin 7 (yedi) katının üzerinde

İlişkin olduğu saptanan taşınır mallar,

Yöntem Mahkemece başka türlti emir

verilmedikçe, Mahkemenin

vereceği direktiflere bağlı olarak

bir kez açık artırma yöntemi ile

satışa arz edilir.

Aynı çatı altında yaşayan aile

bireylerinin yatakları bunlar için

gerekli çarşaf, yastık ve yorganları,

ocak ve fırınları, buzdolapları,

yemek masa ve sandalyeleri,

mutfak araç ve gereçleri, giysileri

ve 1 adet otunna gurubu

mobilyaları ile eğitim veren veya

gören aile bireylerinin eğitim araç

ve gereçlerinin, bisikletlerinin,

çalışma masa ve sandalyyleri ile

bilgisayar, cep telefonu, lap top ve

tabletlerinin toplam değerleri

asgari ücretin 7 (yedi) katını aşsa

dahi haczedilemez.

(2) Muayyen satış bedeli yürtirlükteki

aylık asgari ücretin 7 (yedi) katını

aşmasına rağmen yukarıdaki

(l)'inei fıkra uyarınca çıkarıldığı

açık aı1ırmada satılamayan şirket

hisseleri haricindeki taşınır mallar

ise Mahkemeye bu amaçla tahsis

edilmiş satış merkezlerinde,

saptanmış bedelleri üzerinden

sürekli olarak satışa arz edilir.

(3) Sürekli satışa arz edilen taşınır

malların saptanmış bedelleri

üzerinden satılamaması halinde;

satış bedeli Mahkemenin uygun

göreceği devrelerde ve . uygun

göreceği oranlarda azaltılabilir. (4) Özel Kişi statüsündeki Hükümlü 246

borçlunun sahip olduğu şirket

hisselerinin haczedilmesi ve

Hükümlü borcun ödenmesi ile ilgili

olarak bir. taşınır satış müzekkeresi

ısdar edildiğinde, hüküm

kesinleşmiş olması şartı ile başvuru

üzerine mahkeme satışa arz

edilecek hisselerin nominal

değerleri hususunda emir verir.

Böyle bir durumda satışa arz

edilecek hisseler öncelikle şirketin

diğer hissedarlarına Şirket ·

Tüzüğüne uygun olarak önerilir,

mahkemenin belirlediği nominal

değerler üzerinden hisseleri satın

almak isteyen hissedar çıkmazsa

hisseler 3. Kişiler nezdinde açık

arttırma usulü ile satılır. Böyle bir

açık artırma mahkemenin

belirlediği nominal değerlerle açılır

ve hisseler en çok artırana verilir.

Ancak hisseler mahkemenin

belirleyeceği nominal değerlerin

altında ve hükümlü borcu

karşılayacak kadardan fazlası

satılamaz.

(5) Hükümlü borçlunun şirket olması

halinde başvuru üzerine Mahkeme

şirket hisselerinin nominal

değerlerini . tespit eder ve bu

değerler üzerinden şirket hisseleri

açık arttırma yolu usulüyle satışa

arz edilir. Böyle bir açık artırma

mahkemenin belirlediği nominal

değerlerle açılır ve hisseler en çok

artırana verilir. Ancak hisseler

mahkemenin belirleyeceği nominal

değerlerin altında ve hükümlü

borcu karşılayacak kadardan fazlası

satılamaz. Hükümlü borcu

karşılayacak kadar hissenin satışı

yapıldıktan sonra geriye kalan

hisseler Şirket Tüzüğünde

belirlenen oranlarla hissedarların

adında bırakılır.

(6) Yüksek Mahkeme; haczedilen

taşınır malların satış bedelinin 247

saptanmasına, açık artırma ve sürekli satış yöntemlerinin uygulanmasına, satış bedeline itiraz edilmesine ve satışın ertelenmesi veya iptaline yönelik kuralları saptamak amacıyla, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek olan Mahkeme Tüzükleri

yapabilir."

Esas Yasanın 4. Esas Yasa, 21 'inci maddesi kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni 21 'inci 21 'inci madde konmak suretiyle değiştirilir: Maddesinin " Sahiplik 21. (1) Herhangi bir hüküm veya emir Değiştirilmesi

Karinesi ve uyarınca yapılan icrada zaptedilen

Üçüncü Bir herhangi bir taşınır mal, hükümlü

Tarafça borçludan başka bir kişi tarafından

Talepte talep edildiğinde, bu gibi bir talepte

Bulunulması bulunan kişi veya icra

Halinde müzekkeresinin hitap ettiği kişi,

Yapılacak mal üzerindeki hakkın karara

İşlemler bağlanması amacıyla, bir

Mahkemeye istida ile başvurabilir.

Mahkeme tilm gerekli taraflara

Mahkemede hazır bulunmaları için

ihbarda bulunduktan sonra, ya seri

yargılama usulü ile tarafların

hak.Jarıru karara bağlar, ya da

tarafların haklarının duruşma yolu

ile kararlaştırılması için uygun

göreceği ve bu arada uyuşmazlık

konusu taşınır malın muhafazasına

ilişkin emri verir; Mahkeme, her iki

halde de, talep nedeniyle yapılan

masrafların kimin tarafından ödeneceğine direktif verir. Üçüncil

bir kişi, bu biçimde zaptedilcn bir

malın bir alacağına karşılık verilen

teminat olduğu gerekçesiyle bu gibi

mal üzerinde hak talebinde

bulunursa, Mahkeme, teminat altına

alınan alacağın tamamen veya

kısmen ödenmesi koşuluyla veya

uygun göreceği başka koşullarla,

malın tümünün veya bir kısmınm

satılmasına emir verebilir ve

satıştan elde edilen para miktarının, 248

adil görülecek biçimde ve koşullara

bağlı olarak uygulanmasına direktif

verebilir.

(2) (A) Hükümlü borçlunun veya

birlikte yaşadığı kişilerin bir

kira sözleşmesi tahtında mal

sahibi tarafından

kullanımlarına bırakılan

taşınır mallar;

(B) Bu Yasanın 19(1)

maddesinde belirtilen

eşyalar

(C) Hükümlü borçlunun 18

yaşından küçük aile

bireylerinin münhasır kişisel kullanımına Özgülenmiş

eşyalar Hakkında (1 .) fikra

kuralları uygulanmaz.

(3) Mahkeme, yukarıdaki (l)'inci fıkra

uyarınca kendisine yapılan istidayı

karara bağlarken hükümlü alacaklı;

haczedilen taşınır malın hak

talebinde bulunan kişiye ait

olmadığını, o kişi tarafından satın

alınmadığını ve/veya ahmt için

ödeme yapılmadığını ve/veya böyle

bir ödeme yaptığını göstermesi

halinde, işbu hususun hükümlü borçlu ile bu kişi ar.ısında, İcradan

mal kaçırma amacıyla yapılan bir

hile olduğu hususunda Mahkemeyi

tatmin ettiği takdirde, 4/1969 sayılı

Alacaklıların Haklarına Halel

Getirebilecek Mal Yürütmelerine

Engel Olan Kural Yasasıyla Fasıl 62 Malların Hileli Devrini Önleme

Yasası hükümleri saklı kalmak

koşuluyla, söz konusu taşınır maim

vereceği direktiflere bağlı olarak

hükümlü borcun ödenmesi

amacıyla açık artınna yöntemi ile

satışına karar verebilir.

(4) Yukarıdaki (l)'inci fıkrada

belirtildiği gibi bir teminatın, devlet

veya diğer yetkili makamlar

nezdinde kayıt altına alınmış bir

rehin olması halinde haczi 249

gerçekleştiren icra memuru

tarafından lehine rehin verilen

kişiye haczin gerçekleştirildiğine

ilişkin bir bildirimde bulunulur.

Böyle bir bildirim üzerine, hak

talebinde bulunulması durumunda,

yukarıdaki (1 )'inci fıkra kuralları

uygulanır."

Esas Yasanın 5. Esas Yasa, 21A maddesinin (2)'nci ve (3)'üncü fıkraları 21A kaldırılmak ve yerine aşağıdaki yeni (2)'nci ve (3)'üncü madde Maddesinin' korunak suretiyle değiştirilir: Değiştirilmesi " (2) Mahkeme veya Mahkeme

tarafından yetkilendirilmiş

mukayyit veya icra memurunca